X
تبلیغات
گروه ادبيات فارسي راهنمايي آبدانان - گزارش همایش کشوری بهبود و ارتقاء کیفیت آموزش زبان و ادبیات فارسی دوره راهنمایی

برگزار کننده : پایگاه کیفیت بخشی ادبیات فارسی دوره راهنمایی کشور

سؤالات

نقد و بررسی آسیب شناسی برنامه درسی فارسی راهنمایی تحصیلی

1-  در ساختار دروس کتاب ، متن درس ، اشعار ، حکایات و داستان ها تا چه اندازه انعکاس واقعی ادبیات سنتی و معاصر می باشد؟

2- جایگاه فرهنگ کتابخوانی و پژوهش در کتاب های درسی را چگونه می بینید؟

3- آسیب شناسی اصول پانزده گانه حاکم بر برنامه درسی زبان و ادبیات فارسی چگونه ارزیابی می کنید؟

4-  محتوای کتاب های درسی تا چه اندازه در پرورش مهارت تحلیل و تفکر دانش آموزان تأثیر گذار است؟

5- راهکارهای ذکر شده در پرورش مهارت گوش دادن ، تا چه اندازه برای دبیران می تواند جنبه کاربردی پیدا کند؟

6- روش های یاد دهی – یادگیری مطرح شده در راهنمای برنامه درسی تا چه میزان قابلیت اجرا و عملیاتی شدن دارند؟

7- شیوه های ذکر شده در اجرای راهنمای برنامه درسی چه اشکالاتی دارد؟

8- شیوه نامه پیشنهادی ارزش یابی پایانی کتاب فارسی، چه محاسن و معایبی دارد؟

 بررسی شیوه نامه ارزش یابی درس فارسی

با توجه به کتبی بودن آزمون ادبیات در دوره متوسطه به سؤالات زیر پاسخ دهید.

1-  به نظر شما معیار مشخصی برای طراحی سؤال جهت ارزش یابی درس املا و انشا فارسی وجود دارد؟

2- آیا ارزشیابی شفاهی فارسی، یک ارزیابی فراگیر است یا نه ؟ توضیح دهید.

3- چه اشکالاتی در شیوه ارزشیابی درس ادبیات دیده می شود؟ راهکارهای خود را ذکر کنید.

4- چه راه حلی جهت هماهنگی در شیوه های ارزشیابی پیشنهاد می کنید؟

5- با توجه به تنوع دانش های زبانی و ادبی، در ارزشیابی دروس ادبیات آن ها را چگونه تفکیک می کنید؟

6- در ارزشیابی ادبیات، دانش های زبانی و ادبی چه جایگاهی دارد؟

 نقد و بررسی کتاب درسی

1-  آیا اولویت فصل بندی کتاب متناسب می باشد؟ ( به نظر شما بر چه اساسی اولویت بندی می شد بهتر بود؟ )

2- آیا تعداد فصل های کتاب مناسب با بودجه بندی سالانه است؟( 7 ماه هشت فصل )

3- آیا مطالب و حجم کتاب با توجه به ساعت های موجود در برنامه هفتگی تناسب دارد؟

4- آیا تصاویر با مطالب و محتوای درس همخوانی دارند؟ چرا؟!

5- در کتاب کدام پایه، متن درس با عنوان فصل مطابقت کمتری دارد؟ نام ببرید.

6- متن نیایش در کتاب کدام پایه نیاز به تغییر دارد؟

7- آیا عنوان درس با متن آن ها همخوانی دارد؟ اگر ندارد نام درس را ذکر کنید.

8- عنوان کتاب ( واژه ی فارسی ) با متن های موجود در آن مرتبط است

9- متون نظم و نثر چقدر موجب التذاذ ادبی دانش آموزان می شود.

10- آیا واژه نامه پایان کتاب ، جوابگوی نیازهای دانش آموزان است؟

11- با توجه به تقسیم بندی سؤالات خود ارزیابی به همگرا ، بینابین و واگرا ، آیا چنین ترتیبی در تمامی خود ارزیابی ها رعایت شده است؟ نام دروسی که این ترتیب در آن ها رعایت نشده را ذکر کنید.

12- آیا علایم نگارشی در متن درس ها به درستی به کار رفته است؟ اگر جواب خیر است، چند مورد ذکر کنید.

13- آیا دانش های ادبی و زبانی مرتبط با متن درس پایه ی تحصیلی است؟ ( آیا می توان مثال هایی از متن درس برای آن ها ذکر کرد؟ )

14- نظر انتقادی شما پیرامون دانش های زبانی و ادبی چیست؟

15- با توجه به تنوع طلبی نوجوانان، چگونه می توان در تمرینات نوشتن، تنوع ایجاد کرد؟ ( راهکارهای خود را بیان کنید.)

16- آیا سؤالات نگارشی موجود در درس ها، با توجه به متن درس ( از قبیل خاطره نویسی ، یادداشت روزانه ، نامه نگاری و ... ) جوابگوی نیاز دانش آموزان هنگام نوشتن انشا هست؟ در این مورد دلایل خود را شرح دهید.

17- آیا دادن تحقیق در کارهای گروهی ، مستلزم آشنایی داشن آموزان با روش های تحقیق و پژوهش نیست؟ نظر خود را توضیح دهید.

18- آیا نکته های زبانی و ادبی به صورت ناقص در کتاب ها ذکر شده و در حیطه ی مهارتی کاربردی جایگاهی دارد؟

19- آیا متن درس ها برخوردار از ظرفیت های ادبی است؟

21- کدام یک از تمرینات نوشتن ها مبتنی بر رویکرد تربیتی است؟

22- درس اول فارسی چه تأثیری در علاقه مندی یا عدم علاقه مندی دانش آموزان دارد. توضیح دهید؟

 نقد و بررسی آسیب شناسی  راهنمای برنامه درسی فارسی دوره راهنمایی تحصیلی         

پاسخ نامه

 ۱-  خیر – در کتاب دوم راهنمایی متون نظم نسبت به کتاب اول و سوم بیشتر جلوه گر شده است .

2- توجه به فرهنگ کتاب و کتابخوانی بسیار مناسب است اما با توجه به 5 ساعت موجود برای تدریس فرصت کافی برای ارائه کامل مطالب نیست .

3- توجه به اصول حاکم پانزده گانه در برنامه درسی بسیار شایسته و خوب است . اما اصول دو و سه و شش در اجرا دچار مشکل می گردد .

4- محتوای کتاب های درسی بیشتر جنبه دانشی دارند و در مهارت تحلیل و تفکر دانش آموزان کمتر تأثیر گذار است .

نقد و بررسی آسیب شناسی  راهنمای برنامه درسی فارسی دوره راهنمایی تحصیلی

پاسخ نامه

5- جنبه کاربردی دارند . اما توانایی دبیران محترم نقش به سزایی در این زمینه دارد .

6- بله

7- شیوه ها مناسب است .

 بررسی شیوه نامه ارزش یابی درس فارسی

پاسخ نامه

1- خیر-زیرا شمارک (بارم)مشخص شده (10 نمره پرسش ) کلی است و مانند کتاب های گذشته تجزیه و بخش بخش نشده است .

2-  خیر – چون به چهار مهارت زبان توجه نشده است .

-پرسش ها به گونه ای یکسان بین همه توزیع نمی شود .

-شیوه ی ارزشیابی راهنمایی و دبیرستان متفاوت است .

-پیشنهاد می گردد از 20 نمره ی شفاهی درس فارسی در راستای هماهنگی بین راهنمایی و دبیرستان 14 نمره کتبی و 6 نمره شفاهی باشد .

3- زبان و ساعات تدریس با شیوه ی ارزشیابی یکسان نیست – بعضی از مطالب کتاب مانند نکته های زبانی و ادبی با شیوه ی کتبی در ارزیابی همسان است نه شیوه ی شفاهی !

- راهکار : 14 نمره کتبی – 6 نمره شفاهی

14 نمره کتبی به شرح زیر :

- دانش های زبانی و ادبی 5 نمره – درک و دریافت شعر و نثر 5 نمره – تاریخ ادبیات 1 نمره – معنی کلمات در روابط واژگانی 3 نمره ( جمعاً 14 نمره )

6 نمره شفاهی به شرح زیر :

- شعر خوانی 2 نمره (حفظ شعر ) – روخوانی متون نظم و نثر 4 نمره ( جمعاً 6 نمره )

-  5/2 نمره نکته های زبانی           5/2 نمره نکته های ادبی

نکته های دستوری و زبان شناسی و قالب های شعری مربوط به درس فارسی

مباحث معنا شناسی و آوایی و زبان شناسی شعربی مربوط به درس املا

مباحث ادبی ، توصیفی ، درک و دریافت مانند کشیدن تصویر از مفهوم متن ( شعر یا نثر ) و نوشتن

و جمله ی ادبی و با یک بیت به گونه ی زیبا نویسی در حوزه ی انشای فارسی

5- در برگیرنده ی نکته های دستوری و فنی ادب فارسی

محاسن :‌ در بر گیرنده تمام مفاهیم کتاب فارسی / املا / انشا می باشد

- با اهداف کتاب همراه است .

شماره ( بارم ) تفکیک شده است .

معایب : 1- ارزشیابی به صورت شفاهی است 2- تداخل بارم بین شناخت واژه (شبکه ی معنایی – متضاد- مترادف ) و دانش های زبانی – ادبی

6- برخی از دروس التذاذ ادبی ندارند و برخی از مباحث دینی و اخلاقی در قالب ادب فارسی بیان نشده است .

 نقد و بررسی کتاب درسی

پاسخ نامه

1-خیر- برخی از فصل ها مانند فصل اول یعنی اسلام و انقلاب اسلامی مناسب تر است که در ماه بهمن و ایام پیروزی انقلاب اسلامی و دهه ی فجر تدریس شده و فصل اول را به زیبایی آفرینش اختصاص دهیم . فصل شکفتن نیز با فصل ششم یا هفتم جابه جا گردد که بهترین زمان تدریس آن در ماه فرورین و هنگام شکوفایی طبیعت است، البته دانش های زبانی و ادبی نیز لحاظ گردد .

2- خیر –  تعداد مطلوب برای فصول کتاب 7 فصل است . بهتر است فصولی مانند نام ها و یادها و سرزمین من ( فصل 7 و 6 ) یا فصل 4 با 5 ادغام شود و دروس آن نیز کاهش یابد (حداکثر 3 درس از 2 فصل ترکیبی )

3- خیر- با توجه به حجم کتاب و تعدد دانش های زبانی و ادبی ساعت مورد نظر کافی نیست و علی رغم آن 1 ساعت کتابخوانی هم به این درس اختصاص نیافته است .

4- نسبتاً در بسیاری درس ها مطلوب می باشد. درپاره ای از درس ها هم برخی تصویرها هم خوانی ندارد (‌درس 11 پایه اول )

5- در پایه اول متن درس با عناوین آن تناسب خوبی دارد .

6- متن نیایش بهتر است از یکی از نویسندگان مشهور و توانای معاصر انتخاب شود و می توان پایان نیایش را باز گذاشته تا توسط خود دانش آموزان همانند در آزاد تکمیل گردد .

7- هم خوانی کامل دارد .

8- عنوان فارسی مناسب بوده؛ اما برخی از درس ها رنگ و بوی جملات ادبی به خود ندارند. مانند قسمت هایی از دروس 16 و 15

9- متأسفانه در پایه ی اول بسیاری از درس ها به صورت نثر بوده و موجب کاهش التذاذ ادبی این کتاب شده و برعکس کتاب فارسی پایه ی دوم که بسیاری از درس های آن منظوم است .

10- واژه نامه هر سه پایه فاقد بسیاری از واژگان دشوار متن کتاب هاست .

11- تقریباً در بسیاری ازدروس رعایت شده است .

12- احتیاج به ویرایش مجدد دارد به عنوان نمونه صفحه 34 کتاب پایه ی اول خط چهارم که قبل از اما ، نقطه ویرگول نیاز دارد و صفحه 87 خط سوم که نقطه بیرون از گیومه قرار گرفته است و یا صفحه 76 که جملات معترضه گاهی بین دو ویرگول و گاهی بین دو خط فاصله قرار می گیرد و موارد فراوان دیگر که نیاز هب ویرایشی یک دست دارد .

13- دانش های زبانی تقریباً مناسب کتاب هستند .

14- از نظر کمیت ، تعداد دانش های زبانی و ادبی مناسب با پایه های تحصیلی نیست ، در بعضی دروس توضیح یک نکته به صورت کامل و کافی می باشد . برخی از این دانش های زبانی و ادبی در تناقض با یکدیگرند. در بعضی از دانش های زبانی و ادبی مصداق متن درس با آن تناسب ندارد مانند درس 9 پایه دوم ( ترجیع بند ) و درس 14 کتاب اول بحث قطعه در محتوای درس شعر انتخاب شده مطابق تعریف دانش های زبانی و ادبی درس نیست .

15- سؤالات بخش نوشتن باید بتوانند انواع سؤالات استاندارد را پشتیبانی نمایند و قسمت های مختلف از جمله دانش های زبانی و ادبی را نیز در بر داشته باشند .

16- خیر- بسیاری از نیازهای دانش آموزان در حیطه های خاطره نویسی و نامه نگاری و ...  را پشتیبانی نمی کند .

17- بله – در صورتی که یک ساعت تدریس به ساعت آموزش ادبیات اضافه گردد و نیز ضروریات تحقیق و پژوهش به دانش آموزان آموزش داده شود .

18- نکته های زبانی و ادبی در اکثر درس ها ،حیطه ی دانستنی را افزایش می دهد و کمتر به تقویت و آموزش مهارت های کاربردی می پردازد .

19- متأسفانه در بسیاری از درس ها مثل فصل اول و فصل ششم و هفتم متن زبانی است و کمتر به ادبیات توجه شده است .

21- بیشتر سؤالات نگارشی بخش نوشتن رویکرد تربیتی دارد .

22-در پایه ی اول درس ایجاد علاقه و التذاذ نمی نماید، زیرا متن برای بزرگسالان نوشته شده است.  در درس اول پایه ی دوم رنگ و بوی ادبی بیشتری باید به درس داده شود .

 

نام و نام خانوادگی اعضای کمیسیون :

1-محمدعیسی پارسازاده – خراسان رضوای    2- سید محمدهادی حسینی – فارس

3-مسعود علی پور – کرمان                       4- نادر افشار- سمنان

5-سید محسن محنایی موردراز –کهکیلویه و بویر احمد     6-اعظم الهی چترودی   - گلستان

7-فریبا نوربخش – همدان

نقد و بررسی آسیب شناسی  راهنمای برنامه درسی فارسی دوره راهنمایی تحصیلی         

1- خیر – در کتب فارسی پایه اول و سوم راهنمایی متون نثر جلوه ی بیشتری دارند ولی در پایه ی دوم ، نظم از کمیت بیشتری برخوردار است . در بعضی دروس مانند درس 15 در پایه اول متن درس بسیار طولانی و گسسته است .

2- جایگاه فرهنگ کتاب خوانی دراین کتاب بسیار خوب اما با توجه به ساعت تدریس فرصتی برای ارائه ی شایسته ی آن وجود ندارد .

3- اصول حاکم پانزده گانه در برنامه ی درسی بسیار مناسب است؛ اما در فرایند اجرا گاهی دچار ضعف می گردد؛ مانند: " اصول 13-10-6-3-2 "

4- در قسمت هایی که دارای زبان ادبی است ،تحلیل و تفکر ضعیف و در جایی که تحلیل و تفکر دیده می شود زبان ادبی درس دچار ضعف است اما در بعضی قسمت ها و متن های کتب فارسی مانند روان خوانی ها و کارگروهی ها و دروسی مانند درس هشتم و سیزدهم پایه ی سوم یا درس دوم پایه ی اول مناسب تراست.

5- جنبه ی کاربردی دارد اما میزان توانایی دبیر فارسی در این زمینه اثر بخش تر است. 

6- به طور کلی قابل اجرا است.

7- شیوه های ذکر شده به جا و مناسب است.

بررسی شیوه نامه ارزش یابی درس فارسی

پاسخ نامه

1- خیر – نداشتن دستورالعمل و تبیین نشدن موارد مطرح شده در کتاب راهنمای معلم برای موارد ارزشیابی در دروس املا و نگارش و انشا موجب اختلاف سلیقه میان دبیران همچنین پیرامون دانش های زبانی و ادبی که معمولاً نکته ی دوم آن مربوط به نگارش است‌ آوردن قالب های شعری دبیران را دچار تعارض کرده و این سوالات را در حوزه ی نگارش آورده اند به علاوه معیار بارم گذاری مناسبی در سؤالات املایی و انشایی وجود ندارد که پراکندگی سلیقه ی معلمان رابه همراه دارد . 

2- خیر –  بهتر است با توجه به اهداف ارزشیابی در قسمت هایی که خواندن و توانایی بیان دانش آموزان مد نظر است ارزشیابی شفاهی و در قسمت هایی که درک و فهم دانش آموز را می طلبد سؤالات کتبی باشد و فرصت و زمان کافی را به دانش آموز جهت پاسخ دهی بدهد . دیگر آن که در ارزشیابی شفاهی ، شیوه ی ارزشیابی کیفیت سؤالات شفاهی و نمره دادن برای نفرات اول به نسبت نفرات پایانی کلاس از کیفیت بالاتری برخوردار است و نمرات نمی تواند عادلانه و یک دست باشد.  

3- یکسان بودن شیوه ی ارزشیابی بدون در نظر گرفتن اهداف آموزشی بهتر است نوع ارزشیابی با اهداف آموزشی و تقویت مهارت ها هم سطح و هماهنگ باشد . 

4- پیشنهاد می شود در شیوه های ارزشیابی ، هماهنگ با اهداف مهارتی در هر گزینه مورد نظر قرار بگیرد .

5- بیان دانش های زبانی و ادبی در کنار هم اشکالات عمده ای را به وجود آورده که در فوق به یکی از آنها اشاره شد . پیشنهاد می گردد مسایل زبانی در حوزه ی دستور و نکات ادبی دربخش نگارش و انشا مورد ارزشیابی قرار گیرد .

6- جایگاه دانش های زبانی وادبی بسیار مهم است ولی تفکیک دانش های زبانی از ادبی بسیار مهم است که در بالا به چند مورد اشاره شد . 

7- حسن آن در اختصاص بارم بیشتر به روانخوانی دانش آموزان است و اشکال آن ارزشیابی درس فارسی است که فقط به صورت شفاهی است و به نظر می رسد تأمل و درنگ بیشتری را می طلبد . چرا که دانش ها شرایط کتبی را می طلبد .

8- این سوال مربوط به ارزشیابی نیست و گروه در قسمت نقد و تحلیل کتاب فارسی به آن پاسخ داده  است  

با توجه به برنامه درسی راهنمایی

الف) در بخش محتوایی :

1- ادبیات حماسی کم رنگ است

2- با خواست ها و نیازهای بچه های امروز مناسبت زیادی ندارد :

چون که با کودک سرو کارت فتاد                   پس زبان کودکی باید گشاد .

3- ایجاد التذاذ ادبی با توجه به کم رنگ بودن متون نظم و نثر ضعیف است ( با توجه به اهداف حیطه ی نگرشی )

4- در کتاب پایه اول راهنمایی متون نثر خیلی زیاد و شعر کم آمده است .

5- درست است که یکی از انواع ادبی ادبیات تعلیمی و اندرزی است و در سایر انواع ادبی دیگر نیز اثر ادبیات تعلیمی دیده می شود ولی اغلب دروس به سوی مسائل دینی و تربیتی کشیده است و سایر انواع ادبی کم رنگ است .

ب) در بخش ساختاری

1- اولویت بندی خوب و متناسب رعایت نشده است .

2- با توجه به بودجه بندی و .. تعداد دروس و فصول کتاب زیاد است ( محتوا ، فعالیت ها ، کتابخوانی و ... زیاد است )

3- تصاویر مناسب است ولی گاهی با متن و عنوان درس سنخیت ندارد .

4- بخش ستایش ( پایه اول ) دو بخش است ( زیاد است ) و بخش نیایش و مناجات پایه ی اول اگر از یک کتاب مشخص انتخاب شود بهتر است تا این که از چندین متن مختلف انتخاب شود و یا پایان نیایش به صورت باز به عهده ی دانش آموزان گذاشته شود .

5- در پایه ی اول بیشتر درس ها نثر است و این امر موجب کاهش التذاذ ادبی شده است .

6- واژه نامه فاقد بسیاری از واژگان دشوار است. بخش اعلام هم چون گاهی از طرف برخی همکاران مورد ارزیابی جدی قرار می گیرد محتوایش زیاد است .

7- کتاب نیاز به ویرایش مجدد دارد .

8- تعداد دانش های زبانی و ادبی هر پایه زیاد است . گاهی برخی از دانش های زبانی و ادبی در تناقض با هم هستند و یا با توجه به متن به آن پرداخته نشده است .

9- سؤالات بخش نوشتن شامل تمام قسمت های مختلف درس از جمله دانش های زبانی و ادبی نیست .

10- بخش پژوهش بدون ارائه ی شیوه های تحقیق و آشنایی با آن ها عقیم و ناقص مانده است .

11- تمرینات کمتر به ایجاد خلاقیت و نوآوری و تقویت مهارت های کاربردی می انجامد و بیشتر شامل حیطه ی شناختی می شود .

12- باتوجه به برنامه ی درسی ( ذکر از آسان به مشکل ) درس اول پایه ی اول برای سطح دانش آموزان اول راهنمایی مشکل است و به نظر می رسد که برای بزرگسالان نوشته شده است .

13- بهتر است درس های آزاد سه پایه در فصل های مختلف آن قرار گیرد تا دانش آموزان در سال های مختلف با تغییر دبیران آنها همان متن های سال گذشته دوباره به صورت تکراری برای درس آزاد ننویسند در ضمن ایجاد نوعی تنوع خواهد بود .

نام و نام خانوادگی اعضای کمیسیون :

1-استان کردستان – آقای کمال حسینی      2- استان خراسان جنوبی – آقای ابراهیم یوسفی

3-استان خراسان شمالی – حبیب اله رحمانی     4- استان یزد – آقای عباسعلی شاهدی

5- استان اصفهان – آقای صادق تاج الدینی      6- استان گیلان – آقای رضا حسین پور

7- استان مازندران – آقای احمد باوند         8- استان بوشهر – آقای بهنام ابراهیمی

9- استان بوشهر – آقای حسن تیموری

 

سپاس و ستایش یزدان به آفرین را که خرد سرلوحه ی آفرینش اوست .

آنچه در صفحات پسین مشاهده می شود حاصل درنگ و تأمل گروهی است که در مدت چندساعت پیرامون ساختار و محتوای کتاب فارسی پایه ی سوم راهنمایی نگاشته شده . هر چند نکات بسیار زیاد و باریکی وجود دارد که از قلم اذهان مهجور مانده و نیازمند زمان و اندیشه ی بیش تری است اما امید است مطالب ارائه شده راه گشای عزیزان دیار تألیف و تدوین کتب درسی فارسی گردد .

با سپاس

دبیر کمیسیون رضا خاتمی

دوم آبان ماه / یکهزار و سیصد و نود خورشیدی دیار دریادلان :‌بوشهر

نحوه ارزشیابی قرائت فارسی

1-    در بخش ارزشیابی تکوینی ، با توجه به تفاوت های فردی دانش آموزان و استعدادهای آنان معلم می تواند استعداد دانش آموزان را در میدان های متفاوت ارزشیابی کند . مثلاً دانش آموز می تواند درس را خیلی خوب بفهمد ، دانش آموز دیگر درزمینه مطالعه و پژوهش فعالیتی انجام می دهد و ... و بدین ترتیب استعداد فردی دانش آموز در زمینه خاص شکوفا شود و معلم هر دانش آموز را از دیدگاه استعداد شخصی وی مورد ارزشیابی قرار دهد . در ارزشیابی تکوینی دانش آموز پس از فعالیت در راستای آموختن انجام شده باید نمره ای داشته باشد و این نحوه ارزشیابی میزان فراخی برای معلمان و دانش آموزان پدید می آورد و مورد تأیید است یعنی اگر دانش آموزی در یک زمینه کاستی داشته باشد می تواند از جای دیگر آن نمره خود را جبران کند.

2-    در بخش ارزشیابی درس فارسی به خاطر تسهیل در اجرای آزمون اجرای عدالت در امتحان پیشنهاد می شود بخش هایی که قابلیت کتبی شدن دارند به صورت کتبی برگزار شوند . مثلاً بخش شناخت واژگان یا دانش های زبانی و ادبی به صورت کتبی برگزار کرد.

3-    در ارزشیابی پایانی با توجه به مناطق 2 یا سه زبانه به بخش خواندن بهای بیشتری داده شود .

4-    در ارزش یابی با اما و انشای فارسی از مولفین محترم استدعا داریم جهت آشنایی بیشتر همکاران نمونه سوالات استانداردو بیشتری را که تمام سطوح یادگیری را مورد سنجش قرار داده باشد در اختیار دانش آموزان و همکاران قرار دهد و نیز منابعی را معرفی نماید .

 

نقد و بررسی کتاب درسی

1-خیر – به عنوان مثال فصل سوم که از نظر زمانی با فصل مناسبت ندارد چرا که فصل در باب بهار است .

2- بله

3- خیر – با توجه به گستردگی و کارهای گروهی به شش ساعت در هفته نیاز مبرم است .

4- خیر – به طور کلی در پایه ی سوم تصاویر از جلدکتاب گرفته تا بیش تر فصل ها و درس ها ارتباط ندارد.

5- ارتباط درس با عنوان فصل هم خوانی خوبی دارد

6- در کتاب پایه سوم متن نیایش مناسب است اما سطر آخر نیایش از نظر علائم نگارشی درس نمی باشد .

7- بله

8- خیر- چنانچه به جای واژه ی فارسی ، زبان و ادبیات فارسی آورده شود تناسب بیشتری دارد همچنین در کارنامه نیز قرائت فارسی که مشکلات بسیاری را همراه داشته به همان زبان و ادبیات فارسی تغییر کند مناسب تر است .

9- در متون نظم و نثر درس ها خیر اما در قسمت روانخوانی و شعر خوانی التذاذ ادبی وجود دارد .

10- خیر- بسیاری از واژه های دشوار و شخصیت ها در بخش اعلام نیامده است .

11- بله

12- خیر – کتاب اشکالات نگارشی فراوانی دارد . 1 سطر آخر نیایش با سطر ماقبل آخر . صفحه ی 34 خط هفتم نشانه ها نادرست به کار رفته است و به جای تمام ویرگول ها نقطه علامت درستی است .

13- بله

14- از آنجا که بحث نهاد و گزاره از دوره ی ابتدایی مطرح شده ، مطرح کردن مکرر آن در سه دوره ی راهنمایی جالب نیست .

15- در بخش نوشتن در سطوح تجزیه و تحلیل ، مقایسه و نقد بیش تر استفاده شود .

16- در بحث نگارش بیش تر کلی گویی شده اما از نظر کاربردی بسیار ضعیف عمل شده است .

17- مسلماً مستلزم آشنایی دانش آموزان با روش های تحقیق و پژوهش است . چرا که تا زمانی دانش آموز با اصول و قواعد پژوهش آشنا نباشد ابزار نوشتن ندارد .

18- بله

19- در متون نثر بخشی از درس ها از نظر ادبی ضعیف هستند به عنوان مثال آخرین پرسش یا مادر حسنک

20- درس هفتم تمرین نوشتن هفتم ، درس پانزدهم تمرین سوم

21- چنانچه درس اول دارای متنی جذاب و زیبا و لذت آفرین برای دانش آموز باشد انگیزه و علاقه ی بیشتری در دانش آموز به وجود خواهد آورد .

22- در بخش نوشتن اگر تمرینات بیشتری داشته باشند بازخورد بهتری خواهد داشت . در بخش اعلام نیز شخصیت های مطرح شده توضیح بیشتری داشته باشد . کم شدن تعداد فصل ها و هم چنین جابجایی بعضی از فصول کتاب به تناسب زمان و شرایط آورده شود . عنوان فصل ها در سه پایه یکی نباشد بهتر است . فضای دروس آزاد کم است اگر حداقل دو صفحه در نظر گرفته شود مناسب تر است .

مشخصات اعضا کمیسیون نقدو تحلیل ساختار و محتوای کتاب سوم راهنمایی

دبیر کمیسیون : رضا حاتمی

1-رضا خاتمی                 شهرستانهای استان تهران      2- اسداله عبدالمحمدی                کرمانشاه                             

3-حمیدرضا شهسواری                  لرستان                 4-مهوش نوری زاده              چهارمحال و بختیاری                  

5-جمیله رضایی                            اراک                   6-علی اکبر شیخی             سیستان و بلوچستان               

7-محمدابراهیم خسروبیگی                 قم                  8- فروزان محمد حسینی                بوشهر               

9- پروین حمادی                          بوشهر 

 

باسمه تعالی

با احترام در برنامه ی درسی فارسی دوره ی راهنمایی تحصیلی در قسمت جدول ساعات و مواد درسی ادبیات دوره ی راهنمایی تحصیلی جایگاه تقسیم ساعات درسی در صورت شکسته شدن ساعتها و تقسیم این ساعات به چند دبیراشاره نشده چون این امر در آرمانی ترین تقسیم ساعات درسی دبیران نیز باز دچار اشکال خواهد شد . برای مثال یک دبیر با 24 ساعت تدریس با هر کلاس 5 ساعت باز هم یک کلاس ایشان تقسیم و ساعت آن شکسته خواهد شد . پس نیاز به پیش بینی این تقسیم ساعت مواد درسی بسیار احساس شده و تقاضا می شود نسبت به بخش نامه و لحاظ در برنامه ی درسی فارسی اقدام گردد و حتماً ارزش ادبیات فارسی و حجم مطالب به 6 ساعت در هفته ارتقا یابد .

 

کمیسیون سرگروه های استان آذربایجان شرقی و غربی و اردبیل و ایلام و خوزستان و زنجان دبیر کمیسیون : جناب آقای اسماعیل رحیم زاده آوان  سر

 

از نظر ساختار

1- از نظر اولویت فصل بندی کتاب با توجه به نیاز دانش آموزان و از طرفی با عنایت به کتاب های بخوانیم و بنویسیم دوره ابتدایی و برنامه ی درسی مصوب شورای عالی آموزش و پرورش فصل بندی کتب مناسب تشخیص داده شد و نیز تعداد فصل های کتاب با توجه به برنامه هفتگی به نظر اعضای این کمیسیون مناسب می باشد .

2- حجم کتاب ها با توجه به ساعت های موجود در برنامه هفتگی تناسب نداشته و لازم است به جای 5 ساعت 6 ساعت به این درس اختصاص یابد که یک ساعت اضافه شده برای املا مناسب خواهد بود و از طرفی در تنظیم برنامه هفتگی دبیران مشکلی پیش نخواهد آمد و به این ترتیب رویکرد تلفیقی این درس محقق خواهد شد .

3- تصویر روی جلد فارسی اول و نیز رنگ بکاررفته در آن با کتاب های دوم و سوم همخوانی ندارد . از رنگ سرد استفاده شده و مطالب پشت جلد مسلم نیست .

4- ساختار هر درس با توجه به اهداف زبان آموزشی که از خواندن به سمت و سوی نوشتن است تناسب دارد ولی در برخی از فصل ها بین درس های نظم و نثر تناسب وجود ندارد . که لازم است در شعر کتاب فارسی پایه اول راهنمایی بازنگری مجدد به عمل آید.

5- از نظر محتوا لازم است عنوان روی جلد کتاب های درسی با توجه به محتوای آن ها به « زبان و ادب فارسی » تغییر یابد .

6- از نظر تصاویر – با توجه به اینکه بار انتقال معانی را  به دوش  می کشد – ضروری است بازنگری شود تا بهتر بتواند نقش محتوایی خود را ایفاد نماید.

مثل : درس فارسی اول – درس 6 اول – درس 11 اول – درس 6 سوم – درس 11 سوم – درس 20 سوم و شعر ایران زمین سوم و تصویر اول فصل چهارم پایه ای دوم با شعر پیشانی درس ارتباط ندارد.

7- در هرسه کتاب متن درس ها با عنوان فصل ها مطابقت دارند و نیایش ها و ستایش های هر سه کتاب مورد تأیید هستند .

8- عنون درس های هر سه کتاب به جز مواردی که در این بند می آیند همخوانی دارند – درس قلم سحر آمیز در پایه دوم با توجه به نقاش بهزاد در ذهن دانش آموزان در فهم شعر حافظ اشکال ایجاد می کند که مخاطب باد صباست یا یک پرنده

9- محتوای متون نظم و نثر التذاذ نسبی در دانش آموز ایجاد می کند – اما واژه نامه ی پایان کتاب پاسخگوی نیازهای دانش آموزان نیست؛ چون برخی از کلمات مهم و کلیدی درس ها در این واژه نامه نیامده است .

10- علائم نگارشی به کار رفته در متن درس ها به نظر این کمیسیون مناسب و قابل قبول است و دانش های زبانی و ادبی مرتبط با متن درس هاست اما ایراد عمده که هست این است که در برخی از درس ها نکته های زبانی  کمیت متفاوتی دارد و بدون پیش سازمان دهنده قبلی آمده است مثل بن ، شناسه ،  ماضی مستمر،  متمم و ...

11- با توجه به ترویج آموزش از طریق رایانه می شود در مناطق برخوردار از دانش آموزان تکالیفی خواست تا در محیط word یاpower کلمات دشوارو املایی درس – نکته های زبانی و ادبی و ... را کار کنند – در ضمن بهتر است سؤالات به صورت های چهارگزینه ای ، کامل کردنی ، کوتاه پاسخ (عینی) داده شود .

12- نکته عمده ای که در این کتاب مورد غفلت واقع شده این است که انشا به صورت علمی مورد مطالعه و آموزش قرار نگرفته است و فقط درکادرهای آخر درس ها به طور جزئی به آن پرداخت شده است – لازم است در قسمت های برای مطالعه بخش هایی ویژه آموزش نحوه نوشتن انشا در نظر گرفته شود به طوری که دانش آموز یاد بگیرد که انشا را چگونه شروع کند و ادامه دهد سپس به اختتام برساند.

13- محتوای دروس حیطه های سه گانه را شامل است و نسبتاً برخوردار از ظرفیت های ادبی هستند .

14- اکثرمطالب مبتنی بر رویکرد تربیتی هستند – بخصوص در تمرین هایی که مربوط به بند نویس و شبیه آن ها می باشند .

15- دروس اول پایه های سوم و دوم مناسب است اما پایه اول مناسب نیست و نیاز به بازنگری دارد .

+ نوشته شده توسط عيني در دوشنبه دوازدهم دی 1390 و ساعت 21:57 |


Powered By
BLOGFA.COM